همانژیوم در نوزادان یکی از شایعترین تومورهای خوشخیم عروقی است که معمولاً در هفتههای اول زندگی ظاهر میشود. این ضایعه در اثر رشد غیرطبیعی رگهای خونی ایجاد میشود و اغلب به شکل لکه یا برجستگی قرمز روی پوست دیده میشود. در بیشتر موارد همانژیوم خطرناک نیست و بهتدریج با افزایش سن کودک کوچک شده و از بین میرود، اما در برخی شرایط ممکن است نیاز به بررسی یا درمان پزشکی داشته باشد.
همانژیوم در نوزادان چیست؟
همانژیوم نوعی توده خوشخیم از رگهای خونی است که بیشتر در پوست یا زیر پوست نوزادان ایجاد میشود. این ضایعه معمولاً در چند هفته اول پس از تولد ظاهر شده و در ماههای ابتدایی زندگی ممکن است رشد سریعی داشته باشد. پس از این مرحله، رشد آن متوقف شده و بهمرور کوچکتر میشود.
انواع همانژیوم در نوزادان
همانژیومها بر اساس محل قرارگیری در پوست به چند نوع تقسیم میشوند:
همانژیوم سطحی
روی سطح پوست قرار دارد و معمولاً به شکل لکه یا برجستگی قرمز روشن دیده میشود. به آن گاهی «خال توتفرنگی» نیز گفته میشود.
همانژیوم عمقی
در لایههای زیرین پوست ایجاد میشود و اغلب به رنگ آبی یا بنفش دیده میشود.
همانژیوم ترکیبی
ترکیبی از نوع سطحی و عمقی است و هم در سطح و هم در عمق پوست وجود دارد.
علت ایجاد همانژیوم در نوزادان
علت دقیق ایجاد همانژیوم هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما پژوهشها نشان میدهد که این ضایعه به دلیل اختلال در رشد طبیعی رگهای خونی در دوران جنینی ایجاد میشود. برخی عوامل میتوانند احتمال بروز آن را افزایش دهند، از جمله:
- تولد زودرس
- وزن کم هنگام تولد
- بارداری چندقلویی
علائم همانژیوم در نوزادان
نشانههای همانژیوم بسته به نوع و محل آن متفاوت است، اما معمولاً شامل موارد زیر میشود:
- لکه یا برجستگی قرمز روی پوست
- تغییر رنگ پوست به قرمز، آبی یا بنفش
- رشد سریع ضایعه در ماههای اول زندگی
- گاهی تورم یا برجستگی در محل ضایعه
آیا همانژیوم در نوزادان خطرناک است؟
در بیشتر موارد همانژیوم خطری برای نوزاد ندارد و بدون درمان خاصی بهمرور کوچک میشود. با این حال اگر ضایعه در نواحی حساس مانند چشم، بینی، دهان یا راه تنفسی ایجاد شود، ممکن است نیاز به بررسی و درمان داشته باشد.
روشهای درمان همانژیوم در نوزادان
بسیاری از همانژیومها نیازی به درمان ندارند و فقط تحت نظر پزشک قرار میگیرند. در مواردی که ضایعه بزرگ باشد یا باعث مشکل شود، روشهای درمانی زیر ممکن است استفاده شود:
- دارودرمانی مانند پروپرانولول یا تیمولول
- لیزر درمانی برای کاهش رنگ یا اندازه ضایعه
- جراحی در موارد نادر و شدید
انتخاب روش درمان به اندازه، محل و نوع همانژیوم بستگی دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در شرایط زیر بهتر است نوزاد توسط پزشک بررسی شود:
- رشد سریع همانژیوم
- زخم شدن یا خونریزی
- قرار گرفتن ضایعه نزدیک چشم، بینی یا دهان
- ایجاد درد یا عفونت
سوالات متداول
۱. آیا همانژیوم در نوزادان خطرناک است؟
در بیشتر موارد بیخطر است و خودبهخود کوچک میشود، اما اگر نزدیک چشم، دهان یا بینی باشد باید بررسی شود.
۲. همانژیوم در چه سنی ظاهر میشود؟
اغلب در هفتههای اول تولد دیده میشود و تا حدود شش ماهگی ممکن است رشد کند، سپس بهتدریج کوچکتر میشود.
۳. آیا همانژیوم باعث درد یا ناراحتی میشود؟
خیر، مگر اینکه زخم یا عفونی شود. در آن صورت ممکن است دردناک شود و نیاز به درمان داشته باشد.
۴. درمان همانژیوم نوزاد چگونه است؟
بسته به شدت و محل ضایعه میتواند شامل داروی پروپرانولول، پماد تیمولول، لیزر یا در موارد خاص جراحی باشد.
۵. آیا همانژیوم روی زیبایی کودک تأثیر دارد؟
گاهی بله، مخصوصاً اگر روی صورت باشد. بیشتر موارد پس از کوچک شدن بدون جایماندگی از بین میروند.
جمعبندی
همانژیوم در نوزادان یک ضایعه عروقی خوشخیم و نسبتاً شایع است که معمولاً در ماههای اول زندگی ظاهر میشود. بیشتر این ضایعات بدون نیاز به درمان و با گذشت زمان کوچک میشوند. با این حال در مواردی که همانژیوم بزرگ باشد یا در نواحی حساس بدن قرار گیرد، بررسی پزشکی و درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
